Bogdan Banasiak
] [
Nietzsche seminarium
] [
Nietzsche - Dzieła wszystkie
Jean Baptiste François Joseph, hrabia de Sade (ur. 12 marca 1702 w Mazan - zm. 24 stycznia 1767 w Montreuil), ojciec Markiza, oficer kawalerii królewskiej, ambasador na dworze rosyjskim, tajny negocjator w Londynie i Kolonii, był właścicielem dóbr Saumane, La Coste, Mazan, mas de Cabanes, Glatigny, miasta i zamku Vaison, nieruchomości w Paryżu, oraz namiestnikiem prowincji Bresse, Begey, Valromey i Gex (obraz autorstwa Nattiera).
Renée Pélagie Cordier de Montreuil (ur. 3 grudnia 1741 w Paryżu - zm. 7 lipca 1810 w Paryżu) - pod naciskiem rodziny Markiz poślubił ją 17 maja 1763 roku. Długi czas wierna i troskliwa towarzyszka jego życia i… ekscesów. Po opuszczeniu przez Markiza więzienia w roku 1790 odwróciła się od niego i zażądała rozwodu.
Anne-Prospere Cordier de Launay de Montreuil (1751-1781), siostra Renaty Pelagii. Markiz spotkał ją w La Coste 7 listopada 1771 roku, co zaowocowało płomiennym związkiem. Towarzyszyła mu podczas pierwszej ucieczki do Włoch, uchodząc za jego żonę. W roku 1774 rodzina zmusiła ją do poślubienia kuzyna Christophe’a de Beaumont du Repaire, arcybiskupa Paryża.


11 stycznia 1416 roku Elzéar de Sade za własne oraz przodków zasługi dla cesarstwa otrzymał w Awinionie od cesarza Zygmunta Luksemburskiego przywilej noszenia w herbie dwugłowego orła cesarskiego na tle ośmioramiennej złotej gwiazdy: de geules à l'étoile à huit rais d'or. Rozmaite źródła ujawniają jednak pewne rozbieżności w graficznym przedstawianiu herbu.

Francuska "Wikipedia" tak oddaje wersję de gueules à l'étoile à huit rais d'or chargée d'une aigle bicéphale de sable, membrée, becquée et diadémée du champ:
Z kolei "Maison de Sade. Armes" tę samą wersję: De gueules, à l'étoile à huit rais d'or, chargée d'une aigle bicéphale de sable, becquée et membrée du champ, widzi inaczej:
"Nobiliaire de Provence: Sade" wersję De gueules, à l'étoile à huit rais d'or, chargée d'une aigle éployée de sable, becquée et membrée de gueules, przedstawia tak:

Tę samą wersję graficzną "Carnet Web de généalogie" określa jako: De gueules à une étoile à huit rais d'or, chargée d'un aigle impérial à deux têtes de sable, couronnées et becquées de gueules
Zdaniem "Maison de Sade. Armes", hrabiemu (le comte) - zwanemu Markizem (le Marquis) - de Sade przysługiwał herb z koroną:
"Maison de Sade. Armes" oraz Jean Gallian wymieniają trzymacze herbu: gryf i lew. Z kolei "Marquis de Sade" podaje dewizę rodziny: Opinione de Sado:


Jean Gallian, ewidencjonując kolejne wersje herbu, nie wymienia jednak wersji podanej przez "Maison de Sade" i "Wikipedię":
- De geules à l'étoile à huit rais d'or (Sade ancien)
- De gueules à l'étoile à huit rais d'or chargée d'une aigle éployée de sable, diadémée, becquée et onglée de gueules
- De gueules à l'étoile à huit rais d'or chargée d'une aigle impériale de sable (Sade-Mazan)
- De gueules à l'étoile à huit pointes d'or, chargée d'une aigle éployée de sable, becquée et membrée de gueules
- De gueules à l'étoile à huit pointes d'or, chargée d'une aigle éployée de sable, diadémée, becquée et membrée de gueules
Tę ostatnią wersję podaje też Maurice Lever w swej znakomitej biografii Sade'a [M. Lever, Donatien Alphonse François, marquis de Sade, Fayard, Paris 1991, s. 19].


Louis de Sade, pierwszy znany reprezentant tej rodziny, kryjący się pod postacią pastuszka Bénézeta, który zgodnie z legendą w roku 1177 usłyszał głos Jezusa, nakazującego mu budowę przeprawy przez Rodan, sfinansował drewniany most; budowę nowego, kamiennego mostu, zwanego Saint-Bénézet, wsparł w roku 1298 Hugues de Sade, zwany Dominus (Messire), a ostatecznie w roku 1355 sfinansował, wraz z innymi mieszkańcami miasta, Hugues de Sade zwany "Starym" (le Vieux); prawdopodobnie też wówczas pod pierwszym łukiem mostu wykuto herb rodowy.
Laura de Sade vel. de Noves (1310-1348) w dwunastym pokoleniu była prababką Markiza. Poślubił ją 16 stycznia 1325 roku Hugo de Sade, „Stary”. Mieli jedenaścioro dzieci, w tym Hugo III, przodka Markiza. W roku 1327 Laurę spotkał Francesco Petrarca, który znaczną część życia spędził w Prowansji w Fontaine-de-Vaucluse (lata 1339-1353), i przez całe życie opiewał jej urodę (Sonety do Laury).

Rękopis Stu dwudziestu dni Sodomy to rulon cienkiego papieru długości 12 m 10 cm, po obu stronach pokryty drobnym pismem – choć verso Markiz pozostawił częściowo czyste – z odkreślonym po lewej i po prawej stronie kilkumilimetrowym marginesem, sklejony z kartek o wymiarach 12 cm x 11,5 cm, łatwo dawał się ukryć w kieszeni surduta, w zagłębieniu muru – jak sądzi większość komentatorów – lub – jak przypuszcza J.-J. Pauvert – w etui od flakonu. Sade rozpoczął przepisywanie brulionów 22 października 1785 roku, a zajęło mu 57 dni – 27 listopada rano zakończył prace. Mimo wysiłków włożonych w ukrycie manuskryptu Sade go utracił, przeniesiony nagle z Bastylii do Cherenton – umarł w przeświadczeniu, że rękopis zaginął. Rulon jednak ocalał. Odnalazł go jeden z tłumnie plądrujących Bastylię Paryżan, niejaki Arnoux de Saint-Maximim (bądź Maximin), i ofiarował markizowi de Villeneuve-Trans, którego rodzina przechowywała rękopis przez trzy pokolenia. Około roku 1900 manuskrypt zakupił anonimowy niemiecki bibliofil, wywiózł do Berlina i blisko trzydzieści lat przechowywał w etui w kształcie fallusa. W styczniu 1929 roku Maurice Heine, upoważniony przez paryskiego miłośnika i mecenasa literatury, wicehrabiego Charlesa de Noailles, odkupił rękopis i przywiózł do Paryża. Po śmierci hrabiego de Noailles rulon został odsprzedany anonimowemu bibliofilowi mieszkającemu w Genewie i do dziś znajduje się w jego posiadaniu. Dostępna jest tylko fotokopia manuskryptu sporządzona przez Maurice'a Heine'a.
Pomieszczony w książce Le Marquis de Sade, ses aventures, ses œuvres, Fayard, 1885, a przypisywany Paulowi Cousturierowi, znanemu jako Paul de Sémant (1855-1915), rysunek przedstawiający Napoleona wrzucającego do ognia Justynę Sade’a. W Mémorial de Sainte-Hélene Napoleona, Pléiade, t. II, s. 360, czytamy: le livre le plus abominable qu’ait enfanté l’imagination la plus dépravée.

[oprac. BB]